میرزا علی اکبر طاهرزاده
صابر
شعرلر

نشاني بنا : بازار اروميه در گوشه جنوب شرقي شهر اروميه
واقع گرديده است كه در حال حاضر بخش عمده و سالم آن
در بين خيابانهاي امام - عسگرآبادي - اقبال و مهاباد ( منتظري )
 محصور مي باشد
طول و عرض بنا : حدودا 100 * 300 متر
كاربري قبلي و فعلي و پيشنهادي بنا : تجاري - اجتماعي
شرح گذشته و توصيف بنا : مجموعه بازار قديمي شامل واحدهاي مختلفي مي باشد از جمله مسجد جامع شهر در اين محدوده قرار گرفته كه بنائيست مربوط به قرن 6 ه. ق. ولي قديمي ترين بخشهاي باقيمانده محدوده بازار از دوره صفويه به بعد مي باشند , مخصوصا حمامهائي از دوره زنديه و قاجار باقي مانده كه نمايانگر ذوق معماري دوره هاي مختلف مي باشند. هر راسته و بخشي از اين مجموعه داراي فرم و شكل بندي خاص خود مي باشد. وجود تيمچه ها , سراها , مسجد , حمامها , تماما دال بر آباداني و تحرك اين بخش از شهر در زماني نه چندان دور مي باشد
از خصوصيات بارز اين مجموعه سادگي معماري آن است , با وجود تفاوتهائي كه از نظر فرم در طاقها و چشمه و گنبدهاي بازار مشاهده مي شود , هيچ نوع تنوعي از حيث تكنيك هنري مانند كاشيكاري , گچبري , سنگ كاري و دربهاي قديمي پركار چوبي در بازار ديده نمي شود , مصالح تمام راسته بازارها و چهارسوها از آجر انتخاب و اكثرا حتي فاقد اندود ساده گچ نيز مي باشند
تنها تنوع مجموعه ذوق و سليقه معماران دوره هاي مختلف است كه هر كدام با انتخاب فرمي خاص از نظر شكل قوسها , اثري از خود به يادگار گذاشته اند

گزارشات اجمالي مرمت و حفاظت بنا :
1 - احيا طاق و گنبدهاي فروريخته سقف پوششي راسته هاي حلبي سازان - اجلال - مسگران - آقا رضي - چاقو سازان - سنگ تراشان - نقاشان
2 - مرمت نماي آجري راسته
3 - مرمت و استحكام بخشي گنبدهاي آسيب ديده راسته عطاران و بزازان
4 - احيا گرمابه آخوند و بخشي از راسته بازار ميرزا حسين آقا كه در اثر بمباران هوائي دشمن تخريب گشته بود
5 - مرمت و احياي نماي داخلي تيمچه صدريه
6 - مرمت بخشي از نماي سراي حاج ابراهيم
7 - بازسازي و احياي جداره نماي بازار بر ميدان ولايت فقيه
8 - اجراي سردرهاي ورودي بازار در بر ميدان ولايت فقيه , ورودي راسته اجلال - ورودي راسته حلبي سازان - ورودي راسته عطاران , بلورفروشان و ورودي راسته حاج ابراهيم
ماخذ : ميراث فرهنگي استان آذربايجان غربي

منبع:http://www.uromieh.com/newsite/index.php?option=com_content&task=view&id=13&Itemid=27

نوروز بايرامي و اونونلا علاقه‌دار مراسم‌لر - محمدتقي زهتابي

باي بک آذربايجان | دۆزگون, 21ی بایرام , 11006 اینجی ایل, چولا 16:15 | مقاله

نوروز بايرامي، آدينين فارسجا اولماسينا باخميياراق، آذربايجان ‌و همدان دياريندا و بو يئرلرين اسكي ساكينلري طرفيندن يارانميش، همده طبيعتين يئني‌دن جانلانماسيله علاقه‌دار يارانان ميللي بير شنليك بايرامدير. اوّللر اشاره ائتديگيميزكيمي، بو بايرام آذربايجان و همدان اراضيسينده عصرلر بويو فورمالاشان زردوشت ديني‌ايله برابر و حتي اوندان اولكي عصرلرده يارانماغا باشلاميشدير

---

پروفسور دوقتور محمدتقي زهتابي (كيريشچي)
———————————————————

نوروز بايرامي، آدينين فارسجا اولماسينا باخميياراق، آذربايجان ‌و همدان دياريندا و بو يئرلرين اسكي ساكينلري طرفيندن يارانميش، همده طبيعتين يئني‌دن جانلانماسيله علاقه‌دار يارانان ميللي بير شنليك بايرامدير. اوّللر اشاره ائتديگيميزكيمي، بو بايرام آذربايجان و همدان اراضيسينده عصرلر بويو فورمالاشان زردوشت ديني‌ايله برابر و حتي اوندان اولكي عصرلرده يارانماغا باشلاميشدير. بو بايرامين ايلك روشئيملري ميلاددان 2500‌ـ‌3000‌ ايل اوّل بو گونكو آذربايجان و همدان تورپاقلاريندا ياشاييب، مدنيّت قورموش قوتتي‌ـ‌لوللوبي خلقلري و باشقا اورتا آسيادان گلن ائللر و كوتله‌لر واسطه‌سيله يارانميشدير. بو خلقلرين اؤزلريله اورتا آسيادان گتيرديكلري ابتدايي خرافاتي شامانيستي ديني تصوّرلر يئرلي شرايطله زامان‌ـ‌زامان ال‌ـ‌اله وئررك زردوشت دينينين ايلك روشئيملريني ياراتديقلاري كيمي، گؤزل ميللي بايراملارين‌دا ايلك نطفه و روشئيملريني ياراتميشلار. آذربايجاندا، خصوصيله قديم، قيشين سرت اولدوغو قدر، ياز ياشيل، شن، نعمتلي، گول چيچكلي و گؤزل اولموشدور.

باكينين ياخين‌ليغيندا، خزر كناريندا، آلچاق تپه‌لرله اؤرتولموش و سال قايالارلا بزنميش بؤيوك بير ساحه‌ده كشف ائديلميش مشهور«قوبوستان» آدلي داش قازما ناخيشلاري اونلارجا حيوان شكلي، گونش، رقص و سايره شكيللريندن عبارت بير زنگين مجموعه‌دير. شبه‌سيز بو كيمي آبيده‌لردن همدان و آذربايجانين مختلف داغلاري، بؤلوك و منطقه‌لرينده چوخدور و اونلاردان بيري همدان ياخين‌ليغيندا كشف اولموشدور. هله كشف اولونماميش ايلك اينسانلاردان قالان بو آبيده‌لرين چوخو، شبهه‌سيز، «قوبوستان»‌دا اولانلار و يا اونلارا اوخشار اثرلر اولموشدوركي، آذربايجان و همدان اراضيسنده ياشاميش ايلك اينسانلارين اگلنمه‌سي، چاليب اويناماسي، شنليكلري و خوش ساعاتلاريني گؤسته‌رير. «قوبوستان» كولئكسييونوندا يئرلي اهالي داخلينده «قاوال چالان داش» آدلانان نسبتاً بؤيوك بير قايا وارديركي، بير پارچا داشلا اونا ووردوقدا، طبيل سسينه اوخشار بير سس اطرافينداكي گئنيش و هامار ميدانين هر يئرينده ائشيديلر. بورا ايلك اينسانلارين چاليب، اويناديقلاري و شنليك ائتديكلري يئر اولموشدور.

بو و بو كيمي اونلارجا وسيله و عاميللر نئچه مين‌ايل م.ق.، ائله‌جه‌ده، م.ق. 2‌ـ‌3‌ـ‌نجو مين ايلليكلرده آذربايجان و همدانين او زامانلار مختلف ماحاللاريندا ياشايان كيچيك ائللرين توي، شنليك و بايرام مراسم‌لرينين تدريجله يارانماسيندا بؤيوك‌ـ‌بؤيوك رول اويناميشدير.

همدان و آذربايجاندا قوتتي، لوللوبي و باشقا خلقلر، ائل و اوبالارين، طبيعتين قانونلاريندان خبرسيز اولان ابتدايي، خرافاتي دوشونن، شامانيزم و توتئميزم تفكرونه مالك اولان اينسانلارين تصوّرونده زردوشت ديني‌نين ايلك نطفه‌لري يارانماقلا برابر، بايراملارين‌دا، او جمله‌دن نوروز بايرامينين‌دا ايلك روشئيملري خلق داخلينده يارانير و طبيعتين جوانلاشماسي حادثه‌سيله بيرلشه‌رك عصرلربويو نوروز بايرامي مراسمي، عنعنه و عادتلري شكله دوشور.

منبع :http://www.baybak.com/Baybak/?p=5181

                           عزیز دیل داشلاریم

                                 سیزین گوزل نظرلریزی گوزلیرم

جواد (اورمولو)

                                   احد (اوغلو)

پژوهشی در فرهنگ مردم و آفرینش ادبی زنان

نازلاماهای آذربایجانی

مهدی دهقان

بیرینجی بؤلوم

ایکینجی بؤلوم

    شهردار كجاست ؟
 در يك شب باراني پس ا ز 12 ساعت بارندگي،
تلفني به ما اطلاع دادند كه در بعضي از
نقاط سيل آمده است. ما آقا مهدي را كه در
آن زمان شهردار اروميه بود خبر كرديم و
ايشان به سرعت گروه‌هاي امداد را به
منطقه سيل زده اعزام كرد. نيروهاي آماده
درشهرداري و افراد داوطلب به ياري آسيب
ديدگان شتافتند و آقا مهدي همراه آخرين
گروه به سمت منطقه حركت كرد. همه در حال
كمك بودند، كف كوچه‌ها تا نزديك زانو از
گل و لاي بود. با خراب شدن ديوار، سقف
خانه‌ها فرو مي‌ريخت. در كنار يك خانه
پيرزني به شيون نشسته بود و فرياد
مي‌كرد و مردم براي بيرون آوردن اثاثيه
منزلش تلاش مي‌كردند. در ميان
ياري‌دهندگان چشم پيرزن به آقا مهدي كه
سخت كار مي‌كرد، افتاد. به او نزديك شد و
گفت: «خدا عوضت بدهد مادر! انشاءالله خير
ببيني! نمي‌دانم اين شهردار كجاست. اي
كاش يك ذره از غيرت و شرف شما در وجود او
بود.» آقا مهدي لبخند مليح بر لب آورد و
گفت: «بله مادر، اي كاش بود!»

منبع :http://www.urmoo.blogfa.com/

اعضای بدن(پزشکی)

باش بارماق:انگشت شصت------------------------------دیرناق:ناخن

چه چه له بارماق:انگشتانگشت کوچک-----------------نفس بوروسو:نای

شهادت بارماقی:انگشت اشاره--------------------------مه مه نین باشی:نوک پستان

ال بارماقی:انگشت دست--------------------------------دیلین اوجو:نوک زبان

اورتا بارماق:انگشت وسط-----------------------------شاه دامار:ورید

آیاق بارماقی:انگشت پا--------------------------------مالیه:حسابداری

آپاندیس:آپاندیس---------------------------------------لیفت:آسانبر

دیرسک:آرنج------------------------------------------اینفورماسیا:اطلاعات

تؤره مه اور قانیزمی:آلت تناسلی----------------------ساریماق:پانسمان

قاش:ابرو----------------------------------------------تعجیلی یاردیم:اورژانس

کله سومویو:جمجمه،آهیانه----------------------------ایگنه:آمپول

یان:باسن-----------------------------------------------قلب حصه سی:بخش قلب

قول:بازو----------------------------------------------عمومی حصه:بخش عمومی

بارماقلارین بندی:بند انگشت--------------------------لابروتوریا:آزمایشگاه

بورون:بینی-------------------------------------------رادیولوگیا:رادیولوژی

کیرپیک:پلک------------------------------------------شعبه:بخش

خایا:بیضه---------------------------------------------سونوگرافیا:سونوگرافی

منبع :http://sozluk.blogfa.com/post-55.aspx

بهلول باره ده لطيفه لر

دالي يانا بير زاد قوي
گون بير مجلسده آغ ساققاللار بهلول داننده ني دانلييب، نصيحت ائتديلركي پوللاريني كؤرلاماييب دالي يانا بير زاد قويسون. بهلول اوزونده ن گئديب دئدي ياخشي بوندان سونرا . . .
بيرآزدان سونرا  شام آرايا گلنده بهلول بير كاسا خؤره ك گؤتوروب داليسيندا گيزلتدي. شامين آراسيندا بيرده گؤردو لركي بهلولون داليسيندا پيشيك ر بوغوشورلار.
دئديلر: بهلول گئنه نه ايش چيخارديبسان اوردا ؟
بهلول دئدي:
بير ايش گؤرمه ميشم، بير زاد دالي يانا قويموشدوم ايندي ورثه لر اوستونده ساواشيرلار.

بهلول داننده و بهلول ديوانه
بهلولا هم بهلول ديوانه دئيه رديلر هم د بهلول داننده
بيرگون بير نفر گليب بهلولا دئدي: بهلول داننده!  منيم بير آز پولوم وار نه آليب ساخلاسام قازانار؟
بهلول دئدي:بير آنبار ده مير آل گؤنده بر آفتافا سو تؤگ اوستونه آلتي آيدان سونرا سات.
كيشي بو ايشي گؤردو ده مير لر پاس باسيب وزنلري چوخالدي سونرا ساندي چوخلو منفعت ائلدي.
بيري ده گلدي دئدي بهلول ديوانه منيم بير آز پولوم وار نه آليب ساخلاسام منه قازانار؟
بهلول دئدي:
-گئت پوللاريين وئر سوغانا وور آنبارا گونده بير آفتافا سو تؤك اوستونه.  كيشي همان ايشي گؤردو بير
نئچه آي گئچديكده گؤردو سوغانلار گؤوه ريب دام دوواري ده ليب ائشيگه چيخيب، هاميسي آرادان
گئديبدير. گلدي بهلولون يانينا دئدي نه اوچون اونا اوجور يول گؤستردين بير ائله پول قازاندي  منه بوجور
دئدين وار يوخوم اليمدن چيخدي؟
بهلول دئدي:
اومنه دئدي بهلول داننده من ده اونا داننده سؤزو دئديم. سن منه دئدين بهلول ديوانه من ده سنه ديوانه
سؤزو دئديم.

تاپباجالار (تاپماجالار)

ايلمه، ايلمه ايلمه سي
ايلمه خاتين دويمه سي
هركيم اونو تاپماسا
يئددي ايلين خسته سي

اويان قالا، بويان قالا
اورتاسيندا ساري مايا

اؤززو، اؤزونه قبير قازار

آهاني هاي آهاني
گزه رجمله جاهاني
گتيريسن اؤلدورمه يه
نه اه تي وار نه قاني

آلتي آشيق بويو وار
هرگئجه ده تويو وار

ائل ياتدي، اوبا ياتدي
قنبر ديلين اوزاتدي

تاپماجالارين جوابی
اوزه رليك
يومورتا
دامجي
يئل
چيراغ (شمع)
قولادان(كلون)

1- استان آذربایجان شرقی
تبریزی ها در شب چهارشنبه سوری به روی هم آب یا گلاب می پاشند و معتقدند آب پاشیدن، زندگی را با سعادت قرین می کند. از دیگر رسوم ضروری این شب، فرستادن خُنچه از منزل داماد به منزل عروس است. در این خنچه معمولاً میوه،شیرینی، گلدانهای پرگل، ماهی و خلعت(پارچه) برای خانواده  ی عروس و خود عروس گذارده می شود. دختران دم بخت تبریزی هنگام پریدن از روی آتش می خوانند:
? بختم آچیل چهارشنبه? یعنی: چهارشنبه! بختم را بازکن.

2- استان آذربایجان غربی
خانواده های ارومیّه ای در این شب به خانه  ی مسن ترین فرد فامیل می روند و به خوردن آجیل سرگرم می شوند. آجیل حتماً باید از هفت نوع خوراکی تهیه شود. این هفت نوع خوراکی می تواند از بین خوراکیهای زیر باشد:
انجیر، کشمش، مویز، خرما، توت خشک، فندق، بادام، گردو، سنجد، نخودچی، آب نبات، تخمه بدون نمک، باسلق، برنجک(برنج بوداده) برگه هلو، برگه زردآلو و گندم برشته. کسی که مرادی و حاجتی دارد، باید تقسیم آجیل را به عهده بگیرد تا مرادش برآورده شود.

و از دیگر آداب اورمو در 4 شنبه سوری: 1.از دیگران هدیه میگیرند (بیلده بیلده)2. برادر بزرگتر به خواهر هایش هدیه می دهد (بیشتر آینه) 3. برای تازه داماد خلعتی میبرند
4. فردای 4شنبه سوری یعنی خود 4شنبه به (بند) رودخانه ی شهرچایی میروند وآب می آورند

3- استان اردبیل
در مغان، مردم پیش از طلوع آفتاب روز چهارشنبه، دسته جمعی به کنار رودخانه می  روند، آتشی بر می افروزند و جوانان در آنجا به سوارکاری می پردازند و هنگام بازگشت، زنان ظرف هایشان را از آب رودخانه پر می  کنند و به خانه می آورند و آب آن را به دور و برخانه می پاشند که با این کار، سال جدید، سالی سرشار از روشنی و زلالی و پاکی خواهد بود.

نشاني بنا : بناي سه گنبد در داخل شهر اروميه در
گوشه جنوب شرقي شهر و در يكي از كوچه هاي
منشعب از خيابان استاد برزگر قرار گرفته است .
در سالهاي قبل اطراف بنا خالي از سكنه بوده ولي
در 30 سال اخير به دليل توسعه شهر اين بناي قديمي
در بين ساختمان هاي مسكوني محصور گرديده است
قطر و ارتفاع بنا : قطر پنج متر و ارتفاع سيزده متر
كاربري قبلي و پيشنهادي بنا : مقبره - فرهنگي . تاريخي
باني يا معماران : ابو منصور
توصيف بنا و شرح گذشته بنا : اين بنا مقبره اي است مربوط به دوره سلجوقي , در كتيبه سردر ورودي سه گنبد نيز تاريخ 580 ه.ق كه به خط كوفي نوشته شده خوانده مي شود . بنابراين اثر مذكور مربوط به قرن 6 هجري بوده و با ساير مقبره هاي دوره هاي سلجوقي مشابهت دارد
مقبره سه گنبد كه به شكل استوانه مي باشد با دو نوع مصالح متفاوت احداث گرديده , قسمتهاي تحتاني بنا تا ارتفاع حدود 3/6 از سنگهاي تراش خاكستري رنگ ساخته شده و از اين قسمت به بالا تمام مصالح بنا از آجرهاي چهار گوش مي باشد . اين بنا به صورت دوطبقه احداث گرديده كه طبقه اول سردابه خوانده مي شود كه بوسيله پوششي از طبقه دوم مجزا مي شود . سقف اصلي گنبد و ديوار هاي آن تماما سالم و بر جا مي باشد . طبقه دوم بنا مانند ساير مقادير دوره سلجوقي برروي سردابه احداث شده است . تزئينات سردر ورودي مقبره در نوع خود كم نظير مي باشد و به صورت قطعات سنگ و گچ با نقوش هندسي و كتيبه به خط كوفي تزئين شده است

گزارشات اجمالي و مرمت و حفاظت بنا:

منبع :http://www.urmoo.blogfa.com/

تورکون دیلی      

تورکون دیلی تک سئوگیلی ایسته کلی دیل اولماز

اؤزگه دیله قاتسان بو اصیل دیل اصیل اولماز

اؤز شعرینی فارسا – عربه قاتماسا شاعیر

شعری اوخویانلار ، ائشیدنلر کسیل اولماز

فارس شاعری چوخ سؤزلرینی بیزدن آپارمیش

« صابیر » کیمی بیر سفره لی شاعیر پخیل اولماز

تورکون مثلی ، فولکلوری دونیادا تک دیر

خان یورقانی ، کند ایچره مثل دیر ، میتیل اولماز

آذر قوشونو ، قیصر رومی اسیر ائتمیش

کسری سؤزودور بیر بئله تاریخ ناغیل اولماز

پیشمیش کیمی شعرین ده گرک داد دوزو اولسون

کند اهلی بیلرلر کی دوشابسیز خشیل اولماز

سؤزلرده جواهیر کیمی دیر ، اصلی بدلدن

تشخیص وئره ن اولسا بو قدیر زیر – زیبیل اولماز

شاعیر اولابیلمزسن ، آنان دوغماسا شاعیر

مس سن ، آبالام ، هر ساری کؤینک قیزیل اولماز

چوخ قیسسا بوی اولسان اولیسان جن کیمی شئیطان

چوق دا اوزون اولما ، کی اوزوندا عاغیل اولماز

مندن ده نه ظالیم چیخار ، اوغلوم ، نه قیصاص چی

بیر دفعه بونی قان کی ایپکدن قزیل اولماز

آزاد قوی اوغول عشقی طبیعتده بولونسون

داغ – داشدا دوغولموش ده لی جیران حمیل اولماز

انسان اودی دوتسون بو ذلیل خلقین الیندن

الله هی سئوه رسن ، بئله انسان ذلیل اولماز

چوق دا کی سرابین سویی وار یاغ – بالی واردیر

باش عرشه ده چاتدیرسا ، سراب اردبیل اولماز

ملت غمی اولسا ، بو جوجوقلار چؤپه دؤنمه ز

اربابلاریمیزدان دا قارینلار طبیل اولماز

دوز واختا دولار تاختا – طاباق ادویه ایله

اونداکی ننه م سانجیلانار زنجفیل اولماز

بو « شهریار » ین طبعی کیمی چیممه لی چشمه

کوثر اولا بیلسه دئمیرم ، سلسبیل اولماز

نام شاعر : زنده یاد محمد حسین شهریار

 منبع :http://gayagizi2.blogfa.com/

۲ اسفند ۱۳۸۵تبریزراسته کوچه ساعت۰۰ :۱۶

۲ اسفند ۱۳۸۵اورمیه مرکزمیدانی ساعت۱۶:۳۰

منیم دیلیم اولن ده ییر

                          باشقا دیله دونن ده ییر    

اسفندین ۲ آنا دیلین گونون یاددان آپارمیاق