بایرام اولوب ،قیزیل پالچیق ازللر

ناقیش ووروب ،اتاقلاری  بزللر

طاخچالارا  دوزمه لری  دوزللر

                      قیز – گلینن فندقچاسی ، حناسی،

                        هوسلنه ر آناسی، قاینا ناسی

باکی چنین سوزی،سووی ، کاغذی،

اینکلرین  بولاماسی ، آغزی

چرشنبه نین گردکانی، مویزی،

                     قیزلار دییه ر:آتیل باتیل چرشنبه،

                       آینا تکین بختیم آچیل چرشنبه

یومورتانی گویچک ،گلی بویاردیق

چاقیشدریب،سینانلارین سویاردیق

اویناماقدان بیرجه مگر دویاردیق؟

                     علی منه یاشیل آشیل  آشیق وئرردی

                        ارضا منه  نوروز گلی  درردی

هميشه سن گله سن!

                    ( اوستاد شهرياردان بير سؤيله نيلمه ميش خاطره )

م.ع.فرزانه

عشق دامينه گرفتار اولالي ، زار  اولويام،
نه بلادير كي ، اونا بؤيله گرفتار  اولويام ؟
قدرتيم يوخ كي، قيلام كيمسه يه شرح غم دل،
اؤيله كيم عارضه هجر ايله بيمار اولويام .

( فضولي – ليلي و مجنون )

بويوك سؤز اوستادي ، ملا محمد فضولي نين اؤلمز الهي و معنوي سيماسيني گؤز اونونده  جانلانديران بو محتشم توپلانتبدا ، من فضولي ياراديجيليغي نين موسيقي و هاميدان اول بو ياراديجيليغين ان گنيش و گوجلو ساحه سي ساييلان فضولي غزل ليريكاسي نين موغا ماتلانه قدر دريندن و آيريلماز ايلگيلرله باغلي اولدوغوندان دانيشماق ايسترديم . آنجاق بو مسئله يه ياناشار-ياناشماز و اونا عايد قايناقلاري گؤزدن گئچيرمگه باشلار-باشلاماز ، فيكيريم بو موضونو كولگده بوراخدي و اونونلا چوخدا فرقلنمه ين بير خاطره گليب قارشيمداجانلاندي بوخاطره ، معاصرآذربايجان شعر وغزل مكتبي نين ان قدرتلي سون بئشيكلريندن بيري ساييلان اوستاد محمدحسين شهريارين فضولي غزلي و بو غزلده چاغلايان ليريزم دونيا سيله روحي باغليليغي ماجراسينا بير باخيشدير. اون يئددي ايل اؤزومله داشيديغيم بو خاطره ني بوگون سيزينله بؤلوشورم .

1358-نجي ايلين اوللرينده،‌ گونئي آذربايجان معاصر شاعرلري ايچرسينده شهريارين هاميدان چوخ حؤرمت بسله ديگي مبارز شاعر سهندين گؤزله نيلمز اؤلومو ايله ياناشي، تبريزده قورولان خاطره اجلاسيندا شهريار دا چوخ دالغين حالدا اشتراك اتميشدير. او ، بو مجليسده سهند حققينده يازديغي مفصل تاثر نامه ني و داها دوغروسو ايكينجي سهنديه ني اوخودو. اجلاس قورتاراندا ، من سهندين عائله سي و مجليسده اشتراك ائدنلرين منتدارليغيني شاعره بيلديرمك و اونا بيرداها باش ساغليغي وئرمك ايسته ينده، او يئنه برك كؤورلدي و دئدي: باخ،  گؤردون سهندده گئتدي، او هردفعه تبريزه گلنده منه باش چكردي. سن آلله، سن ده آياغين تبريزه چيخاندا مني ياددان چيخارتما . . . و اوندان سونرا هر دفعه يولوم تبريزه دوشنده شاعرين ايسته ييني يئرينه يئتيرمگ خاطره و اوندان حال- احوال بيلمك اوچون زنگ وورار لازم گليرسه شاعرين ياخينلاريندان بيري ايله اونون گؤروشونه  گئدرديم .

1359-نجي ايلين قيشيندا ، تبريزده اولدوغوم سيرادا، يئنه زنگ ووروب شاعردن حال-احوال توتدوم. او چوخ سونوك بير سسله دئدي: گونلريم چوخ آجي گئچير، سويوق امانيمي كسير، نه بير قاپيمي  دؤين وار، نه احواليمي بيلن. گله بيلسن، آخشام اوستو گل، گؤر كي پتويا بورونموشم. بونون آردينجا اليم هئچ يئره چاتماديغيندان، شهريارين ياخين قوهومي و اونون بير پارا ائو ايشلريني يوللانديران آقا ميرشريفه زنگ ووردوم و دئديم: ميري، بالا، اوستادين ائوينده نفت قورتاريب كيشي سويوقدا قاليب. آقا مير شريف دئدي: من دئميشم نفت آپارسينلار، گؤرونور هله آپارماييبلار. بئله ليگله اونونلا بيرليكده تبريزده نفت شعبه سي اولان حيات يولداشيمين عميسي حاج علي آقايا  باش ووردوق . حاج علي آقا بونو ائشيدينجه  دئدي: واي، منه اؤلوم اولسون، باشميز ائله قاريشيقدي كي، هر شئي ياددان چيخاديريق. سيز ناراحات اولمايين، من اؤزوم ايكي ساعاتا جان ايشي يئربه يئر  ائله رم . حاج علي آقا نين  سؤزو ، سؤز ايدي .

آخشام اوستو اوستاد گيله چاتاندا اوتاق ايستي ايدي ، شاعرده پتونو بوراخيب دوشكجه اوسته اوتورموشدو. او مني گولر اوزله قارشيلادي و آلله سني هارادان يئتيردي، لاپ بئزيكميشديم، دئمگله منه يئر گوستردي. خوش - بئشدن سونرا  اليمده كيچيك باغلاماني گؤرونجه دئدي : دئيه سن تهراندان سوغات دا گتيرميسن.

شاعرله قاباقكي آرا-سيرا گؤروشلريميزده بيرچوخ حاللاردا  سؤز گليب آذربايجان غزل دونياسينا چاتاندا، اونون هاميدان چوخ فضولي و واحدين غزللري ايله علاقه لنديگيني دويموشدوم. بونا گؤره ده قاباقكي گؤروشلرده بو ايكي شاعرين ديوان و غزلياتيندان اونا آپارميشديم. بو دفعه ده شاعرين بير نئچه دفعه سؤز آراسي آد چكديگي فضولي نين (( ليلي و مجنون )) اثريني، تهراندا فضولي حققينده حاضيرلادديغيميز موسيقيلي بير كاست ( نوار )  ايله بيرليكده اؤزومله گؤتورموشدوم . كتابي وكاستي هئچ نه دئمه دن اونا وئرديم. او، ((ليلي و مجنونو)) واراقلاييب دئدي: به، به، چوخداندي بونون آرزوسون چكه رم. الين آغريماسين. سونرا دا كاستين اوطرف بوطرفينه باخيب، اونو آستاجا ضبطه بوراخدي. سؤزومون باشلانيشيندا ليلي و مجنوندا ن اوخودوغوم ايكي بيت، مغني روبابه مرادوانين ملاحتلي سسي ايله اوتاغا ياييلدي. شاعر اونو دينله ديكده اوزوندن آيريلاركيمي، باخيشلاري اوزاقلارا، سونسوز لوغا تيكيلدي. سونرا  اؤز-اؤزيله پيچيلداشيركيمي دئدي: نغمه داود، لحن داودي . . . او بيتلرين اوخونماسي قورتاريب سس دگيشيلينجه، نواري بير دفعه يوخ، بلكه بير نئچه دفعه دالا قايتاردي و يني باشدان دينله دي. من اونو  دونياسيندان آييرماق ايستمه سم ده، ديللنديم:  اوستاد، سؤزلرين آردي وار. دئدي بيليرم، قولاق آساجاغام.  آمما بو سس آدامين  اوره يي نين آلوونا سو سپير. بو سس آلله وئرگيسيدي. بونو اوخويان كيمدي ؟ دئديم. ربابه خانم مرادوادي. دئدي: حتما كي، اوتايليدي، دئديم : يوخ ائله بيلرم، ‌بوتايليدي 1325-ده جوان ياشلاريندا اوتايا گئشميش، اورادا آدليم مغني لردن اولموش. دئدي سبحان الله، بو تورپاق، بو ائل-اوبا قوينوندا نه لر بئجه ردير؟

شاعر دينمز اورتوب كيرپيك چالمادانن قولاق آسير و نوارين  سسي سكوتا دا لميش اوتاقدا شوكت خانيم علكبراوانين اينجه و ملوديك سسيله ياييلير :

مني جاندان اوسانديردي، جفادان يار اوسانماز مي؟
فلكلر ياندي آهيمدن، مراديم شمعي يانماز مي؟
شب هجران يانار جانيم،‌ تؤكر قان چشم گريانيم،
اويادار خلقي افغانيم، قارا بختيم اويانماز مي؟
فضولي رند شيدادير، هميشه خلقه رسوادير،
سورون كيم بونه سئودادير، بوسئودادان اوسانمازمي؟

ضبط دن اوجالان سس دوام ائدير. خلقيميزين توكنمز موسيقي ارثي ايچرسينده بيزي دوشوندورن، آرزولاريميزا قاناد وئرن، دويغو لاريميزا ايشيق ساچان، بيزي دريندن كدرلنديرن، دريندن فرحلنديرن ان گوجلو موسيقي هانسيدير؟ بو سورغونون جوابي چوخ آيديندير: موغامات .

آذربايجان شعري نين سؤنمز گونشي فضولي نين ده شعري موغامات قدر زنگين، رنگارنگ،  درين و اؤلمزدير. فضولي شعري هم قالب و هم آنلام باخيميندان موغاماتلا اكيزدير. بو ياخينليق اوراجاقديركي، فضولي شعريني موغاماتسيز و موغاماتي فضولي سيز تصور ائتمك اولماز. فضولي نين غزللري يانيب ياخيلان بير اوره يين آلوودور:

دوست بي پروا، فلك بيرحم، دوران بي سكون،
درد چوخ؟ همدرد يوخ، دشمن قوي، طالع زبون،

فضولي شعرينه بير اؤتري باخيش بئله چوخ آيدين گؤستريركي، فضولي شعري نين ديلي بوگونكو آذربايجان ديليندن فرقله نير. فضولي ديلينده ايشله نن بيرچوخ عرب  – فارس سؤزلري وتركيبلري بوگونكو آذربايجان ديلينده آز ايشله نير. بونونلا بئله خلق فضولي شعري نين وورغونودور:

ياخما جانيم، ناله بي اختياريمدن ساقين!
تؤكمه قانيم ، آب چشم اشكباريمدن ساقين!
سو وئرير هر صبحدم گؤز ياشي تيغ آهيمه،
چوخ مني اينجيتمه، تيغ آبداريمدن ساقين!
جور اودي ياخدي مني، يانيمده دورما، اي كؤنول،
بير توتوشموش آتشم، قرب جواريمدن ساقين!
گرچه بيرخاك رهم ، كيمسه مني آلماز گؤزه،
چوخ حقارتله نظر قيلما، غباريمدن ساقين!
شاه ملك محنتم ، خيل وسپاهيم دردوغم،
خيل بيحدو سپاه بيشماريمدن ساقين!

فضولي شعرينده  فيشقيران  بوغم، هجران، حسرت، ايستك، دؤزوم و دويوم، هر بير دويان، دوشونن، سئون، نفرت  بسله ين و بير سؤزله هر بير چيرپينان اورك و آليشان دويغو، اؤز ايسته گينه يئلكن تاپير ...

شرقين عظمتلي عرفان دونيا سيندان چاغلاييب گلن عشق ومحبت فضولي شعري نين ماياسي وتمل داشيدير. بو بشري دويغولار نه اينكه بير شاعر كيمي، بلكه بير انسان كيمي ده فضولي حياتي نين معناسيدير. او اؤز ابدي مرادي اولان عشقين قارشيسيندا،جانيني نذير دئميشدي. عشق اونو(( داخل جرگه كمال )) ائتميشدير. فضولي عشق و محبتين قدرتي ايله حياتين آنلاميني، كايناتين سيريني، خلقين غايه سيني اؤيره نير، فضولي بو عشق ايله دويور، دوشونور، كدرله نير، سئوينير و ياشايير ...

سس  ضبط دن ياييلديقجا شاعر دقتله دينله ييروگاهدان دا نواري دالي قايتاريب ايكينجي دفعه قولاق آسيردي .

نوار قورتارديقدان سونرا اونو آستاجا چيخاردي، اويان بويانينا گؤز گزديريب قابينا قويدو و دئدي: آلله سني هميشه ايشلرينده موفق ائله سين، سن بو گئجه بو كلبه درويشه تك گلمه ميسن، فضولونودا اؤزونله بورا قوناق گترميسن  .سونرا آپارديغيم ليلي و مجنونو اله آليب ورقله دي، بعضي يئرلريني گؤزدن گئچيرديب، نه فيكيرلشديسه، كتابي منه وئريب. آياغا قالخدي و اؤز اؤزو ايله اوتاقدان چيخدي و چوخ چكمه دن سه تاري  ايله قاييتدي  و دئدي:  بيليسن چوخ چوخداندي سه تاري اليمه آلماميشام. اما بو گئجه فضولي اؤز ايلاهي سيماسي ايله  گليب داياندي  گؤزومون اؤنونده. سن آلله گؤتور او ليلي مجنونداكي ساقي نامه لردن  نئچه سيني اوخو ، بلكه من اولاري هاوالانديريم !

غم وئرمه !

غم وئرمه غم عشقه كي، غم آفت جاندير،
عشق آفت جان اولدوغو مشهور جهاندير .
سود ا يستمه، سوداي غم عشقدن هرگز
كيم، حاصل سوداي غم عشق ذنها ندير.    
هر ابروي خم قتلينه بير خنجر خونريز
هر زلف سيه، قصدينه بير افعي ايلاندير. . .
گر ديرسه فضولي كي ، گؤزلرده وفا يوخ
آلدانماكي، شاعرسؤزو البتده يالاندير .

***

بلاي عشق

يارب ! بلاي عشقه ائله آشنا مني !
بيردم بلاي عشقدن ائتمه جدا مني !
آز ائيلمه عنايتني اهل درددن ،
يعني كي، چوخ بلالره قيل آشنا مني !
اولدوقجا من‌، گؤتورمه بلادن ارادتيم ،
من ايسته رم بلاني ، چون ايستر بلامني !..
نخوت قيلوب نصيب فضولي كيمي منه ،
يارب ! مقيد ائلمه مطلق منا مني !

***

اولوبام

عشق دامينه گرفتار اولالي زار اولوبام،
نه بلادير كي ، اونا بؤيله گرفتار اولوبام!..
قدرتيم يوخ كي، قيلام كيمسه يه شرح غم دل،
اؤيله كيم عارضه هجررايله بيمار اولوبام !..
يوخ فضولي، خبريم مطلق اؤزومدن. بس كيم
واله نقش خيال رخ دلدار اولوبام !

غزللر فرقلي بحرلرده اولدوغونا باخماياراق، شهريار اوستادليقلا تاري كؤكله دي و اؤز حزين سسيني تارين اينيلتي سينه قاتدي . . .

اونون مهارتينه آفرين دئديم و مرحبا سؤيله ديم . او تواضع له دئدي: يوخ، مايا مندن دگيل، بلكه غزل اؤزو هاراي چكيب دئيير: من هانسي دستگاهدا سسله نيرم ! من اوگونلرده تهران سينمالاريندا بير فيلم گؤستريليردي 0 فيلمين آدي (( ماهني يوخ، ماهنيني اوخويان )) ايدي من اوستادين جاوابيندا ائله يالنيز بو عنواني ديله گتيرديم 0شهريار قاييديب دئدي : آمما اؤز آراميزدي سن ده سؤزو لاپ ماتينا سالانلاردانسان! گئجه ياريدان گئچميشدي. من گئتمه يه اجازه ايسته ينده، او دئدي ميه ساعات نئچه دي؟ دئديم: گئجه ياريدان گئچيب، دئدي: گؤرورسن خوش ساعاتلار نه تئز گئچير؟ گئجه لر يوخوم گؤيلره چكيلير، گؤزومو اولدوزلارا تيكيرم و اؤز–اؤزومه دئييرم: آلله ! گؤره سن سحر هاچان آچيلاجاق؟ و آردينجا اؤزوايله پيچيلداشان  كيمي زمزمه ائتمگه باشلادي:

اولدوز ساياراق گؤزله ميشم هر گئجه ياري
گئج گلمه ده دير يار ، يئنه اولموش گئجه ياري،
گؤزلر آسيلي، يوخ نه قارالتي، نه ده بير سس
باتميش قولاغيم، گورنه دوشورمكده دي داري
ياتميش هامي، بيرالله  اوياقدير، داها بيرمن
مندن آشاغي كيمسه يوخ، اوندان دا يوخاري

كوچه قاپي سينين آرديندا ايديق. او ال وئرنده دئدي: (( هميشه سن گله سن )) و بيردن بيره دولوخسوندو وتيتره رك سسله آرتيردي: آلله سنين او گؤزل آنانا رحمت ائله سين، عزيزه اونو اؤز آناسي كيمي ايستردي . . . ( عزيزه  شهريارين حيات يولداشي عائله سيله بيزله تبريزده قاپي – قونشوايديلر ).

آيريلديق، من تبريزين صاف و رؤيائي گئجه لريندن بيري نين درينلرينه جومدوم، شاعرله  گؤروش و اونون ساده و درويش ياشامي، مني يوزلر ومينلر قوجامان تبريزين بو صاف سماسيندا پارلايان علم، ادب، هنر و انسانليق جارچيسي اولان متفكرلرين خاطره سيله اؤزومدن چيخميش بيلمه دن گئده جاغيم ائوي اؤتوب گئچميشديم.

منبع:http://www.varliginsesi.com/vs03/vs0302.htm

تورکون دیلی      

تورکون دیلی تک سئوگیلی ایسته کلی دیل اولماز

اؤزگه دیله قاتسان بو اصیل دیل اصیل اولماز

اؤز شعرینی فارسا – عربه قاتماسا شاعیر

شعری اوخویانلار ، ائشیدنلر کسیل اولماز

فارس شاعری چوخ سؤزلرینی بیزدن آپارمیش

« صابیر » کیمی بیر سفره لی شاعیر پخیل اولماز

تورکون مثلی ، فولکلوری دونیادا تک دیر

خان یورقانی ، کند ایچره مثل دیر ، میتیل اولماز

آذر قوشونو ، قیصر رومی اسیر ائتمیش

کسری سؤزودور بیر بئله تاریخ ناغیل اولماز

پیشمیش کیمی شعرین ده گرک داد دوزو اولسون

کند اهلی بیلرلر کی دوشابسیز خشیل اولماز

سؤزلرده جواهیر کیمی دیر ، اصلی بدلدن

تشخیص وئره ن اولسا بو قدیر زیر – زیبیل اولماز

شاعیر اولابیلمزسن ، آنان دوغماسا شاعیر

مس سن ، آبالام ، هر ساری کؤینک قیزیل اولماز

چوخ قیسسا بوی اولسان اولیسان جن کیمی شئیطان

چوق دا اوزون اولما ، کی اوزوندا عاغیل اولماز

مندن ده نه ظالیم چیخار ، اوغلوم ، نه قیصاص چی

بیر دفعه بونی قان کی ایپکدن قزیل اولماز

آزاد قوی اوغول عشقی طبیعتده بولونسون

داغ – داشدا دوغولموش ده لی جیران حمیل اولماز

انسان اودی دوتسون بو ذلیل خلقین الیندن

الله هی سئوه رسن ، بئله انسان ذلیل اولماز

چوق دا کی سرابین سویی وار یاغ – بالی واردیر

باش عرشه ده چاتدیرسا ، سراب اردبیل اولماز

ملت غمی اولسا ، بو جوجوقلار چؤپه دؤنمه ز

اربابلاریمیزدان دا قارینلار طبیل اولماز

دوز واختا دولار تاختا – طاباق ادویه ایله

اونداکی ننه م سانجیلانار زنجفیل اولماز

بو « شهریار » ین طبعی کیمی چیممه لی چشمه

کوثر اولا بیلسه دئمیرم ، سلسبیل اولماز

نام شاعر : زنده یاد محمد حسین شهریار

 منبع :http://gayagizi2.blogfa.com/

ویژه نامه هفته نامه اختر

 اوستاد شهریارین سلیمان رستمه گوندردیگی مکتوبو با جواب (1)

بیز بیر دریا قان ویرمیشیک

زندانلاردا جان ویرمیشیک.

... من ده تکم سیزه قربان،

تک جانیم هاموزا قربان

شهریار.

«قان وردینیز»،  «جان ویردینیز»

سیز قان سه پیپ اود دردینیز

گوجونوزو گؤستردینیز

حقینیزی ییه نلره-

بیر عصرده نئچه کره.

      یار قاصدی                                     

                                                                          یازان : استاد شهریار

سن یاریمین قاصدی سن

                 اگلش سنه چای دئمیشم 

خیالینی گؤندریب دی

                 بسکه من آخ – وای دئمیشم

آخ! گئجه لر یاتمامیشام

                 من سنه لای لای دئمیشم

سن یاتالی، من گؤزومه

                 اولدوزلاری سای دئمیشم

هر کس سنه اولدوز دئیه

                 اؤزوم سنه آی دئمیشم

سندن سؤنرا، حیاته من

                 شیرین دیسه، زای دئمیشم

هر گؤزلدن بیر گول آلیب

                 سن گؤزه له پای دئمیشم

سنین گون تک باتماغیوی

                 آی باتانا تای دئمیشم

ایندی یایا قیش دئییرم

                 سابق قیشا، یای دئمیشم

گاه طویووی یاده سالیب

                  من ده لی، نای - نای دئمیشم

سؤنرا یئنه یاسه باتیب

                 آغلاری هایهای دئمیشم

اتک دولی دریا کیمی

                 گؤز یاشیما، چای دئمیشم

عمره سوره ن من قره گون

                  آخ دئمیشم، وای دئمیشم

منبع :http://www.turfan.blogfa.com/

 از میر محمد حسین اسماعیل زاده تبریزی تا شهریار شعر و ادب ایران

                                                             ·         خالد اروجعلی پور            

نقش مزار من کنید این دو سخن که شهریار با غم عشق زاده و با غم عشق داده جان .

شهریار در یک نگاه

نام : میر محمد حسین

نام خانوادگی :اسماعیل زاده بهجت تبریزی شهریار

تاریخ تولد :1285 شمسی – 1325 قمری ( یکسال پس از اعلان مشروطه ) 1907 میلادی

محل تولد : تبریز – بازارچه میرزا نصر الله

نام پدر : سید اسماعیل موسوی معروف به حاج میر آقا خشکنابی –وکیل دادگستری

وفات: 1313تبریز-دفن شهر قم

نام مادر:خانم ننه –فوت دی ماه 1331تهران –دفن قم

حدود یک سالگی شهریار، با آغاز دور دوم مبارزات حق طلبانه ملّت ایران در انقلاب مشروطیت به رهبری ستار خان سردار ملی در تبریز و با توجه به اوضاع نابسامان این شهر و قحطی و شیوع بیماری وبا ، پدر خانواده خود را در اطراف  قره چمن به منطقه خشکناب می برد و چندی در روستاهای قایش ، قورشاق  وشنگول آوا روزگار می گذرانند

دوران کودکی شهریار در این روستاها و دامنه کوه حیدر بابا سپری می شود در مکتب خانه ملا ابراهیم به یاد گیری قرآن و سپس گلستان و ترسل می پردازد در هفت سالگی لب به سخن می گشاید و نخستین حرف دل خود را به زبان مادریش ، بطور منظوم و بسیار مودبانه ،خطاب به خدمتکارشان (رقیه خانم) در اعتراض به پخت آبگوشت و طلب برنج از وی ، می سراید :

روغیه باجی – باشیم تاجی

اَتی وئر ایته – منه وئر کته

و بدنبال آن در ابراز پشیمانی از سرپیچی حرف مادرش به فارسی می گوید :

من گنه کار شدم وای به من

مردم آزار شدم ، وای به من

پس از بازگشت به تبریز ،ابتدائی را در دبستان های متحده و فیوضات ، و نیز سیکل اول متوسطه را در دبیرستان فردوسی به اتمام می رساند .

در سالتحصیلی 1300-12999 ( حدود 14- 15 سالگی )برای ادامه در دورهً دوم دبیرستان وارد مدرسه دارالفنون تهران می شود در این مدرسه ، اسماعیل امیر خیزی – عارف قزوینی – ملک الشعرای بهار – ابولحسن صبا – وزیری – اشتری – یگانی و از جمله همکلاسی های دبیرستانی شهریار بوده اند .

بسال 1303 و در 18 سالگی برای تحصیل در رشته پزشکی وارد دانشکدهً طب دارالفنون می شود پس از 5 سال تحصیل در رشته طب، یک حادثه عاطفی و آشنایی با پری خانوم ( ثریا ) دختر تهرانی زندگی او را زیر و رو می کند و رشته طب جای خود را به ادبیات می دهد .

از سال 1310 بمدت 4 سال در شهر نیشابور خراسان وارد اداره ثبت اسناد می شود و آشنائی شهریار با کمال الملک نقاش معروف در این شهر اتفاق می افتد .

 در سال 1314 پس از بازگشت به تهران ، کار خود را در بانگ کشاورزی آغاز می کند .

 سه سال پس از در گذشت پدرش بسال 1316 دیداری از زادگاهش تبریز می کند .

بدنبال دوان اوج عشق و جوانی و بالندگی ادبی با تخلّص ( بهجت تبریزی ) با تفاًل به حافظ : روم به شهر خود و شهریار خود باشم به حق شهریار شعر ایران می شود .

شهریار در 48 سالگی با عزیزه خانوم ( نوهً عمه اش سیاره خانم ) که 27 سال با وی تفاوت سنی داشت ازدواج    می کند که حاصل آن دو دختر و یک پسر ( مریم – شهزاد – هادی ) است .  

در سال های 30 – 1329 بدرخواست مادرش حیدر بابا را 76 بند به زبان مادریش می سراید . سال 1332 در بازگشت به دیار پدری پس از مشاهدهً دگرگونی های این دیار ، قسمت دوم حیدر بابا در بند 49 می سراید.

شهریار در سال 1337 دوباره به تبریز بر می گردد . در تابستان 1346 باز هم سری به تهران می زند و سپس برای شرکت در مراسم بزرگداشت حافظ راهی شیراز می شود .

در بهار 1349 سفری هم به ارومیه دارد منظومهً حیدر بابا با صدای استاد ره آورد آن سفر است که در باغی ضبط شده است .

شهریار در سال 1350 نیز سفری به تهران و کرج می کند دیدار با سهند و پروفسور رستم علی اف در این سال انجام می گیرد . استاد از مرداد 1352 تا فروردین ماه 1356 در خیابان امیر آباد تهران سکنی می گزیند در شهریور ماه 1355 همسرش عزیزه خانم را هم از دست داده به بهشت زهرا (س) می سپارد و می گوید :

سنی وئردیم بهشت زهرایه –منه مولا الین اوزاتمیشدی

مصداق بایاتی :

عزیزیم کتان یاخشی

گئیمگه کتان یاخشی

گزمگه غریب اؤلکه

اؤلکه وطن یاخشی

سر انجام با از دست دادن ، نخستین عشق خود ، مادر و هسرش در تهران ، و دفن آرزوهایش در آن شهر ، فروردین ماه 1356 به زاد گاهش تبریز باز می گردد .

 شهریار در بازگشت به تبریز چنین می سراید :

باز با یک دوره گردی در وطن باز آمدم

گوئی از یک خواب و بیداری به تن باز آمدم

آدمی دلبسته کانون مهر مادری است

باز هم در زاد گاه خویشتن باز آودم

همره شاخه گلی چون نسترن باز آمدم ولی

شاخ گل پرپر شد و بی نسترن باز آمدم

و چون به تبریز می رسد می گوید :

تهرانین غیرتی یوخ شهریاری ساخلاماغا  

گلمیشم تبریزه تا یاخشی – یامان بلله نسین

در سالهای پایانی عمر ( 67 -1356 ) ، شهریار جهان دیگری در کلبه خود واقع در کوچه مقصودیه تبریز جای      می دهد خانه ایکه در نشانی آن می گوید :

شهریارین مقصودیه زندانین

اوتوز بیر یاز اوخوموشام کاشینی

در آن ده سال و اندی آنچه در دل دارد می گوید . با کمال تاسف چندی از سروده هایش به فارسی و ترکی بقول خودش در صندوقخانه اش از زیر تشکچه اش توسط افراد ناشناسی به یغما رفته می رود و تعدادی نیز در نزد افراد صالحی به امانت سپرده می شود .

 بیماری و در گذشت استاد شهریار

استاد شهریار مدت ها در تبریز از بیماری ریوی رنج می برد روزی برای ضبط برنامه تلویزیونی به منزلش رفته بودیم ، در اعتراض به طولانی شدن زمان نصب شوفاژ خانه اش ، یک بیت طنز بسیار جالب گفت و روی کبربتی نوشت آن روز می گفت : آقای جمالزاده از من برای سفر به خارج و معالجه دعوت کرده که اگر بروم و معالجه بشوم میدانم سی سال دیگر هم عمر می کنم .

ولی چنین نمی شود – ساعت 11 شب بیستم آذر سال ۱۳۶۶ با شدّت یافتن بیماری ، استاد برای معالجه از منزلش به بیمارستان امام خمینی تبریز انتقال می یابد .

در اوائل مرداد ماه ۱۳۶۷ به امید تداوم معالجه امید بخش به دعوت حضرت آیت ا... خامنه ای ( ریاست جمهور وقت)

ضمن انتقال با هواپیما به تهران در اتاق 513 بیمارستان مهر بستری می شود .

اما اجل امان نمی دهد و استاد شهریار سلطان شعر و ادب معاصر ایران زمین ساعت 45/6 بامداد روز شنبه بیست و ششم شهریور ماه 1367 شمسی به ابدیت می پیوندد.

خبر درگذشت استاد شهریار در اخبار ساعت ۱۴ رادیو ایران اعلام می شود و برنامه های تلویزیون همان شب حالت ویژه پیدا می کند .

پس از انجام مراسم ویژه در تهران ، بعد از ظهر یکشنبه 28 شهریور ، جنازه استاد شهریار با هواپیما به تبریز انتقال می یابد .

صبح روز دوشنبه۲۹29 شهریور ماه ا شرکت دست کم ۵۲ هزار نفر از مردم تبریز و دیگر شهرهای کشور ، جنازه استاد شهریار  از میدان نماز تبریز تا قبرستان سرخاب تشییع و در محل مقبره الشعرا ، جوار ۴۰۰ شاعر و عارف نامی شعر و ادب ایران ، همچون خاقانی شروانی  ، اسدی طوسی ، مجیرالدین بیلقانی ، قطران و همام تبریزی و تا ابد آرام می گیرد .

تو شهریار به راحت برو به خواب ابد

که پاکباخته از رهزنان ندارد باک                                                             یادش گرامی باد 

                                      آللاهی اونا رحمت ائلسین

منبع :هفته نلمه حیدر بابا

                               تهران وتهرانى

                               (گله يكنفر سرباز آذربايجانى)

 الا اى داور دانا تو ميداني كه ايراني                  جه محنتها كشيد ازدست اين تهران و تهراني       

چه طرفي بست ازين جمعيّت ايران جزپريشاني                  چه داند رهبرى  سرگشته صحراى  نادانى

                             چرا مردي كند دعوي كسي كو كمتر است از زن

                              الا تهرانيا انصاف ميكن خر توئى  يا  من

تو اى بيمار نادانى چه هذيان وهدر گفتي                   برشتى كلّه ماهي خور بطوسى كلّه خر گفتى

قمى را بد شمردي اصفهانى را بتر گفتى                    جوانمردان  آذربايجان  را  ترك خر  گفتى   

                               ترا آتش زدند وخود بر آن آتش زدي دامن

                            الا تهرانيا انصاف ميكن خر توئى  يا  من